Trong nửa đầu năm nay (2021), sự chênh lệch giữa lãi suất trái phiếu công ty phát hành và lãi suất tiền gửi tại ngân hàng giữ ở mức cao. Dẫn đến thực tế, thị trường trái phiếu công ty (doanh nghiệp) tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong nửa đầu năm nay khá nhiều.

Mức trung bình lãi suất trái phiếu được huy động từ kênh phát hành đạt 9,95% và tình hình phân chia ngành hàng thu hút

Cùng với bình quân lãi suất trái phiếu huy động là 9,95% thì theo số liệu cung cấp từ Công ty Chứng khoán SSI, trong đó thị trường trái phiếu công ty (doanh nghiệp) sơ cấp diễn ra rất sôi động trong quý 2 với 164.000 tỷ đồng trái phiếu được phát hành ra. Với số lượng này đặt tỷ lệ  cao hơn 3,7 lần lượng phát hành quý I, về mức tăng trưởng tăng gần 29% so với cùng kỳ năm 2020, trong đó có đến 89% trái phiếu được phát hành riêng lẻ.

Cụ thể tình hình lãi suất trái phiếu cơ cấu theo từng ngành hàng nổi bật

Được biết từ dữ liệu phân tích của SSI, tổng lượng trái phiếu phát hành trong 6 tháng đầu của năm 2021 đạt 208.900 tỷ đồng, so với cùng kỳ năm 2020 tăng gần 18,3%. Cụ thế trong đó, nhóm ngành bất động sản đóng góp 92.300 tỷ đồng tương đương 44,2%. Tiếp nối là nhóm ngân hàng với 68.200 tỷ đồng chiếm 32.,7%. Đứng thứ 3 là nhóm năng lượng khoáng sản với 14.800 tỷ đồng chiếm 7,1%.

Đi đôi với đó là lãi suất trái phiếu công ty (doanh nghiệp) bình quân của quý II là 9,95% (trừ trái phiếu ngân hàng). Thực tế có sự khác biệt khá lớn, mặc dù từ quý cuối năm 2020 đến nay lãi suất trái phiếu phát hành đang nằm trong xu hướng giảm nhưng chỉ là con số rất nhỏ so với mức giảm của lãi suất tiền gửi, chính vì vậy mà lãi suất trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục tăng trưởng cao. Cụ thể trên thị trường, tỷ trọng doanh nghiệp phát hành trái phiếu chiếm 51,2% tổng lượng phát hành, 55 doanh nghiệp phát hành tới 107.000 tỷ đồng.

 

Đi kèm với tình hình lãi suất trái phiếu tăng cao là việc ngân hàng và công ty chứng khoán đầu tư nhiều nhất

Bên cạnh tình hình lãi suất trái phiếu công ty (doanh nghiệp) bình quân cao hơn lãi suất tiết kiệm thì tin đáng chú ý hơn là cách chơi chứng khoán của nhà đầu tư cá nhân đã giảm mua trong 6 tháng đầu năm 2021 thay vào đó là sự lên ngôi của ngân hàng và công ty chứng khoán đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp. Các số liệu cụ thể như sau:

  • Nhà đầu tư cá nhân mua gần 11.000 tỷ đồng trên thị trường sơ cấp nhưng lại chủ yếu tập trung vào trái phiếu của bất động sản, ngân hàng và định chế tài chính phi ngân hàng. Điều này cũng do ảnh hưởng của quy định về nhà đầu tư chứng khoán bắt đầu có hiệu lực.

  • Tình hình hiện tại tổng lượng trái phiếu doanh nghiệp được các ngân hàng và công ty chứng khoán nắm giữ là khoảng 55,6%. Đối với các ngân hàng thương mại có lượng mua vào là 44.400 tỷ đồng chiếm 21,3% trong khi các công ty chứng khoán mua vào 71.700 tỷ đồng và chiếm 34,4%. Tuy nhiên, theo phân tích từ phía SSI, nếu tính tổng vốn chủ sở hữu của các công ty chứng khoán đến 31/12/2020 chỉ rơi vào khoảng 93.000 tỷ đồng, do đó theo dự đoán rất có khả năng các công ty chứng khoán chỉ đứng tên mua trái phiếu doanh nghiệp từ thị trường sơ cấp và nắm trong ngắn hạn, sau đó sẽ phân phối lại cho các nhà đầu tư khác trong thời gian nhanh chóng.

Bài viết liên quan: Nên mở tài khoản chứng khoán ở đâu? Đặc điểm nào quyết định mức độ giao dịch uy tín?

Lãi suất trái phiếu hấp dẫn nhưng tài sản đảm bảo phổ biến là cổ phiếu

Lãi suất trái phiếu bình quân của các doanh nghiệp bất động sản là 10,36%/năm với kỳ hạn bình quân là 3.8 năm với lượng trái phiếu có giá trị 92.300 tỷ đồng. Còn các ngân hàng và công ty chứng khoán mua vào 37.300 tỷ đồng trái phiếu bất động sản (chiếm 40,4%). Tuy nhiên, theo bà Hoàng Việt Phương Giám đốc Trung Tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư, Công ty Chứng khoán SSI cho biết: cổ phiếu được dùng làm tài sản đảm bảo cho trái phiếu (trừ trái phiếu ngân hàng và định chế tài chính khác là không có tài sản đảm bảo). Tỷ lệ tài sản đảm bảo như sau:

  • 18,6% được đảm bảo bằng bất động sản
  • 11% tài sản khác
  • 33% một phần tài sản/ bất động sản và một phần cổ phiếu
  • 9,3% được đảm bảo hoàn toàn bằng cổ phiếu
  • 28% không có tài sản đảm bảo

Trước tình hình này, nguyên văn nhấn mạnh của bà Phương như sau: “Chúng tôi lưu ý rằng việc đảm bảo nghĩa vụ thanh toán nợ gốc lãi trái phiếu bằng cổ phiếu không có nhiều ý nghĩa vì khi sự kiện vi phạm xảy ra, doanh nghiệp mất khả năng thanh toán thì giá trị cổ phiếu dùng làm tài sản đảm bảo (thường là của tổ chức phát hành hoặc liên quan đến tổ chức phát hành) cũng sẽ sụt giảm nghiêm trọng”. Chính vì thế các nhà đầu tư nên hết sức thận trọng trước cơn sốt này.